“1-2 in de maat, anders wordt de juffrouw kwaad. Maar de juffrouw wordt niet kwaad, want wij lopen in de maat. 1-2 in de maat, anders wordt de juffrouw kwaad. Maar de juffrouw wordt niet kwaad, want zij is van prikkeldraad”.

In de pas

Een versje uit een ver verleden. Waar het vandaan komt? Geen idee. Waarom de juffrouw van prikkeldraad is? Ook geen idee. Nu ben ik zelf juf. Ik moet er wel om lachen eigenlijk. Het rijmt in ieder geval, denk ik dan. We zongen dit lied tijdens het lopen van de avondvierdaagse. Het leidde ons af van die kilometers die we nog moesten lopen. En het hield ons in de pas. We liepen in de maat van het lied en in een tempo die tussen snel en langzaam zat. Zo zie je maar, op een eenvoudige manier leerden we ook nog eens maat en tempo in muziek.

Tempo

Tempo geeft de snelheid aan waarmee een muziekstuk wordt gespeeld. Een muzikant heeft deze wetenschap nodig voordat hij begint met spelen. Is het snel, is het langzaam of zit het er tussenin? Dit zijn vragen waar hij antwoord op wil hebben.  Zeg je: “Snel”, dan zal hij je aankijken en je direct een wedervraag stellen: “Hoe snel?” Wees gerust. Je hoeft niet alle Italiaanse termen te weten om hem antwoord te geven, zoals “oh, doe maar een presto”, alsof je een cappuccino besteld bij Starbucks;) Ook hoef je niet het aantal ‘beats per minute’ te weten. Wat wél handig is, is bijvoorbeeld het lied voor te zingen in de door jouw gewenste tempo óf je zingt het lied in je hoofd en tikt daarbij op je been of je klapt mee. Ik heb daar trouwens nog een leuke blog over geschreven, Zingen in je hoofd, maar dit terzijde.

Metronoom

Wat ook handig is, is een metronoom aanzetten voor het bepalen van het tempo. Je zet eerst het apparaatje op een bepaalde snelheid, bijvoorbeeld op 120 (beats per minute) ofwel Allegretto. Aan de hand van de hoorbare tikken, weet je al snel of dit het gewenste tempo is. En door zo met de metronoomgetallen te spelen, kom je er achter hoe snel of hoe langzaam je een lied wilt spelen of zingen. Makkelijker kan het niet. Het is ook een leuk apparaatje om in de klas te hebben. Via de metronoom kun je met de kleuters allerlei muziekactiviteiten doen. Zet hem bijvoorbeeld op 40-Largo (langzaam) en kijk of de kinderen mee kunnen tikken in dit tempo. Zet hem dan op op 90-Moderato (matig), vervolgens op 120-Allegro (snel) en dan op 180-Presto (supersnel). Het laatste tempo is hoogstwaarschijnlijk te snel voor de kinderen, maar zorgt vast en zeker voor hilariteit. Onderstaande muziekactiviteit kun je met én zonder metronoom doen. Heb je voor elke kleuter een muziekinstrument, nóg leuker. In ieder geval, veel plezier!

Muziekactiviteit
  • Tik met je handen op je benen in een langzaam tempo. Vraag de kinderen met jou mee te doen in hetzelfde tempo. Noem het woord ‘langzaam’ bij elke tik.
  • Tik met je handen op je benen in een matig tempo=sneller. Vraag de kinderen weer met jou mee te doen in hetzelfde tempo. Noem het woord ‘sneller’ bij elke tik.
  • Tik met je handen op je benen in een snel tempo. Vraag de kinderen weer met jou mee te doen in hetzelfde tempo. Noem het woord ‘snel’ bij elke tik.
  • Tik met je handen op je benen in een sneller tempo. Vraag de kinderen weer met jou mee te doen in hetzelfde tempo. Noem het woord ‘snelst’ bij elke tik.
  • Roep ‘stop!’, de kinderen houden onmiddellijk op met tikken en blijven als bevroren in hun positie.
  • Doe dit nog een keer, begin weer met een langzaam tempo.  Roep ‘stop!’ na het snelste tempo.
  • Wissel nu achter elkaar deze verschillen in tempi. Mag in willekeurige volgorde. De kinderen volgen jou zodra ze het bijpassende woord horen.
  • Ben je in de speelzaal, dan is het ook heel leuk de kinderen de kinderen te laten marcheren op de vier verschillende tempi. Van langzaam marcheren tot rennen. Gebruik hierbij een trom. Bij het woord ‘stop!’ blijven ze weer als bevroren staan.
  • Uitbreiding: gebruik de Italiaanse termen. Largo (langzaam), Moderato (sneller), Allegro (snel), Presto (snelst). Hiermee leer je de kleuters op een speelse manier de tempi benamingen aan.

Zoek je nog een leuke muziekles over het thema ‘Snel-Langzaam’? Ga naar onze website pagina Muzieklessen, daar vind je de muziekles Paard en Schildpad.

 

 

Leave a Reply